NBS1

 

Tussen 2001 en 2003 is in samenwerking met de Gemeente Nijmegen en de GGD Regio Nijmegen de Nijmegen Biomedische Studie (NBS1) uitgevoerd. De logistiek van de NBS1 is eerst uitgetest in een pilot-studie. Deze pilot-studie is uitgevoerd tussen november 2001 en februari 2002. Via de Gemeente Nijmegen werd daarvoor een steekproef verkregen van de namen en adressen van 650 mannen en vrouwen van 18 jaar en ouder. Allen hebben een vragenlijst ontvangen met vragen over leefstijl, gezondheid, doorgemaakte ziekten en medicijngebruik; 342 vragenlijsten kwamen ingevuld retour (respons 53%). Van de mensen die een vragenlijst hebben geretourneerd, wilde 262 mensen (77%) ook bloed afstaan. Door de pilot-studie is de procedure van de bloedafnames aangepast. Zo wilden de deelnemers graag meer vrijheid in de keuze van de afnametijd en ook de mogelijkheid om ’s avonds bloed te laten prikken. Verder is het aantal prikposten aanzienlijk verminderd (van 18 naar 3 prikposten).

 

In juli 2002 is de gemeente Nijmegen gevraagd om een aselecte steekproef van namen en adressen uit het bevolkingsregister van Nijmegen. Voor deelname kwamen in aanmerking alle mannen en vrouwen van 18 jaar en ouder, met uitzondering van bewoners van tehuizen en instellingen. Per 5-jaars leeftijdsgroep zijn 750 mannen en 750 vrouwen geselecteerd. Mensen van 85 jaar of ouder werden allemaal opgenomen in de steekproef. De steekproef is later aangevuld met buitenlanders en inwoners van Lent en Oosterhout. In totaal werden ruim 22.000 inwoners van Nijmegen, Lent en Oosterhout van 18 jaar of ouder uitgenodigd om aan de NBS1 deel te nemen.

 

Deze eerste fase van de Nijmeegse Biomedische studie (NBS1), die inmiddels is afgerond, bestond uit twee delen. In het eerste deel werd door middel van een vragenlijst informatie over roken, lichamelijke activiteit, alcoholconsumptie, vermoeidheid, doorgemaakte ziekten en medicijngebruik verzameld. Uiteindelijk hebben maar liefst 9350 mensen deze vragenlijst ingevuld en geretourneerd (42%).

In het tweede deel van NBS1 is aan de deelnemers gevraagd of wij bloed bij hen mochten prikken. Bijna 6500 mensen stemden hiermee in. Dit bloed prikken is verzorgd in samenwerking met de Interregionale Rode Kruis Trombosedienst. Het bloed werd gebruikt om bepaalde waarden te bepalen die mogelijk iets zeggen over het risico voor ziekte, bijvoorbeeld de cholesterol- en ijzerwaarde. Ook werd in het bloed bepaald hoe vaak bepaalde variaties voorkomen in het erfelijk materiaal van de bevolking.

 

Respons-op-vragenlijst-en-bloedafname-NBS1

Figuur: Respons op vragenlijst en bloedafname NBS1.

 

Vóór de start van de NBS is toestemming verkregen van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). Deze commissie waarborgt de bescherming van personen betrokken bij medisch-wetenschappelijk onderzoek door middel van toetsing van de voorgenomen studie. Tevens is de NBS aangemeld bij het College ter Bescherming van Persoonsgegevens. Dit is een onafhankelijke instantie die erop toeziet dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en beveiligd en dat de privacy van burgers wordt beschermd. Alle gegevens uit dit onderzoek zijn dan ook strikt vertrouwelijk behandeld. Zowel de vragenlijsten als het bloed hebben een code gekregen die alleen door de hoofdonderzoekers herleidbaar is tot de naam van de deelnemer. De namen worden gedurende 25 jaar apart van de bijbehorende onderzoeksgegevens beveiligd bewaard op de afdeling Health Evidence ten behoeve van de koppeling aan de gegevens van ziekteregisters en medische dossiers. Dit geldt ook voor het bloed waarvan een deel in de vriezer wordt bewaard om in de toekomst meer bepalingen te kunnen doen.